Υπάρχει μια ειρωνεία στην ιστορία. Ενώ οι Μπολσεβίκοι παραχώρησαν εδάφη για να διαλύσουν το κράτος, ο ΣΥΡΙΖΑ προχώρησε στη συμφωνία εντός του πλαισίου του ΝΑΤΟ, το οποίο το ΚΚΕ και οι παραδοσιακοί αριστεροί θεωρούν "ιμπεριαλιστικό".
Η πολιτική στρατηγική της ελληνικής Αριστεράς, από τις ρίζες του ΣΕΚΕ/ΚΚΕ έως τη διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, παρουσιάζει εντυπωσιακές ομοιότητες με τη μπολσεβίκικη σχολή σκέψης του 1917, ειδικά στο πώς αντιμετωπίζει την εθνική κυριαρχία ως δευτερεύον στοιχείο μπροστά σε έναν ευρύτερο πολιτικό στόχο.
Η Ρωσική Ρίζα και το Δόγμα του Μπρεστ-Λιτόφσκ
Το 1918, ο Λένιν και οι Μπολσεβίκοι υπέγραψαν τη Συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόφσκ, παραχωρώντας στη Γερμανία τεράστια τμήματα της ρωσικής επικράτειας, όπως την Ουκρανία και τις Βαλτικές Χώρες. Αυτή η κίνηση δεν έγινε από έλλειψη πατριωτισμού με τη συμβατική έννοια, αλλά από έναν κυνικό πολιτικό ρεαλισμό: οι Μπολσεβίκοι πίστευαν ότι έπρεπε να "αγοράσουν χρόνο" για να εδραιώσουν την επανάσταση στο εσωτερικό, θεωρώντας τα σύνορα προσωρινά εμπόδια που θα εξαφανίζονταν με την παγκόσμια επικράτηση του προλεταριάτου. Αυτή η λογική της "εθνικής υποχώρησης για την πολιτική επιβίωση" αποτέλεσε το θεμέλιο πάνω στο οποίο πάτησαν αργότερα οι ελληνικές αριστερές δυνάμεις.
Η Εφαρμογή από το ΚΚΕ στον Μεσοπόλεμο και τον Εμφύλιο
Το ΚΚΕ αντέγραψε πιστά αυτή τη γραμμή κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου, υιοθετώντας το σύνθημα για "Ενιαία και Ανεξάρτητη Μακεδονία και Θράκη". Η επιλογή αυτή, που εξυπηρετούσε τα συμφέροντα της Κομιντέρν και τις βουλγαρικές διεκδικήσεις, ήταν μια καθαρή αντιγραφή της μπολσεβίκικης τακτικής: η θυσία ελληνικών εδαφών προκειμένου να διευκολυνθεί η δημιουργία μιας βαλκανικής ομοσπονδίας σοβιετικού τύπου. Η ίδια λογική επανήλθε το 1949, όταν η 5η Ολομέλεια του ΚΚΕ υποσχέθηκε αυτοδιάθεση στους Σλαβομακεδόνες μαχητές, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει στρατιωτική στήριξη στον Εμφύλιο, αδιαφορώντας για τον κίνδυνο διαμελισμού της χώρας.
Η Μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ και η Συμφωνία των Πρεσπών
Στη σύγχρονη εποχή, ο ΣΥΡΙΖΑ, παρά τη μετατόπισή του προς τον ευρωπαϊκό χώρο, διατήρησε τον "μπολσεβίκικο" πυρήνα στη διαχείριση των εθνικών θεμάτων. Η Συμφωνία των Πρεσπών το 2018 λειτούργησε ως μια μοντέρνα εκδοχή του Μπρεστ-Λιτόφσκ. Εδώ, ο στόχος δεν ήταν η παγκόσμια επανάσταση, αλλά η εδραίωση του κόμματος ως "υπεύθυνου" συνομιλητή της Δύσης και του ΝΑΤΟ. Η ευκολία με την οποία παραχωρήθηκε η μακεδονική ταυτότητα και γλώσσα αντανακλά την παλιά διεθνιστική πεποίθηση ότι η εθνική συνείδηση είναι ένα υποδεέστερο μέγεθος που μπορεί να θυσιαστεί στον βωμό της γεωπολιτικής σταθερότητας ή της παραμονής στην εξουσία.
Σε όλες τις περιπτώσεις, από τη Ρωσία του 1900 έως την Ελλάδα του 2018, παρατηρείται ένα κοινό μοτίβο: η ηγεσία της Αριστεράς αντιμετωπίζει τα εθνικά δίκαια —είτε πρόκειται για την Ήπειρο, τη Θράκη ή τη Μακεδονία— ως διαπραγματευτικά χαρτιά. Η αντιγραφή των Μπολσεβίκων έγκειται στην πεποίθηση ότι το κράτος και τα σύνορά του είναι αναλώσιμα εργαλεία. Ενώ όμως ο Λένιν υποχωρούσε για να καταστρέψει τον καπιταλισμό, οι σύγχρονοι συνεχιστές αυτής της λογικής κατηγορούνται ότι προχώρησαν σε ανάλογες υποχωρήσεις για να ενσωματωθούν πλήρως στο ίδιο το σύστημα που κάποτε οι Μπολσεβίκοι ήθελαν να ανατρέψουν.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου