Η επίσημη ιστορία γράφεται με φωτογραφίες στο λιμάνι του Πειραιά και χειραψίες στα μπαλκόνια. Η πραγματική ιστορία, όμως, αναπνέει στα υπόγεια των μυστικών υπηρεσιών, στα διπλά βιβλία των κομματικών ταμείων και στις κυνικές γεωπολιτικές συναλλαγές κάτω από το τραπέζι.
Αν ξύσεις το λούστρο της «αντιιμπεριαλιστικής αλληλεγγύης» της δεκαετίας του ’80 και του ’90, η σχέση της Αθήνας με την PLO του Γιασέρ Αραφάτ αποκαλύπτει τις δικές της, βαθιές σκιές.
Το Διπλό Ταμπλό του ΠΑΣΟΚ: Αντιιμπεριαλισμός για το πλήθος, realpolitik για το ΝΑΤΟ
Για το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου, η Παλαιστίνη ήταν το απόλυτο εργαλείο εσωτερικής ιδεολογικής κυριαρχίας. Το «πράσινο» κίνημα χρειαζόταν μια διαρκή ένεση τρίτου δρόμου, μια επαναστατική νομιμοποίηση που θα κρατούσε τις μάζες σε έκσταση. Η υποδοχή του Αραφάτ το 1982 με τιμές αρχηγού κράτους ήταν μια αριστουργηματική επικοινωνιακή παράσταση. Πίσω όμως από τους εναγκαλισμούς, παιζόταν ένα εξαιρετικά επικίνδυνο παιχνίδι.
Η Ελλάδα εκείνης της εποχής μετατράπηκε σε μια άτυπη «ζώνη ελεύθερων επιχειρήσεων» για τις παλαιστινιακές οργανώσεις. Υπό το βλέμμα της κρατικής ανοχής —αν όχι της κάλυψης—, η Αθήνα έγινε διαμετακομιστικός σταθμός και μετόπισθεν για πρόσωπα που η Δύση χαρακτήριζε ως κορυφαίους τρομοκράτες. Η υπόθεση του Μοχάμεντ Ρασίντ (Abu Ali), στενού συνεργάτη του Αραφάτ που συνελήφθη στην Αθήνα το 1988, αποκάλυψε το μέγεθος της σήψης: η κυβέρνηση βρέθηκε εγκλωβισμένη ανάμεσα στις οργισμένες απαιτήσεις της Ουάσιγκτον για έκδοση και στους εκβιασμούς της PLO.
Το ΠΑΣΟΚ χρησιμοποιούσε την PLO ως διπλωματικό ανάχωμα για τις σχέσεις του με τον αραβικό κόσμο και τις πετρελαϊκές αγορές, αλλά την ίδια στιγμή, η ΕΥΠ έπρεπε να κάνει τα στραβά μάτια σε παράνομες χρηματοδοτήσεις, διακίνηση οπλισμού και «ξεκαθαρίσματα λογαριασμών» σε αθηναϊκά ξενοδοχεία. Ήταν μια ισορροπία τρόμου: η Αθήνα αγόραζε την εσωτερική της ηρεμία και την ασφάλειά της από τυφλά τρομοκρατικά χτυπήματα, προσφέροντας στην PLO άσυλο και διπλωματικά διαβατήρια. Όταν όμως το Όσλο υπέγραψε τη νέα τάξη πραγμάτων το 1993, το ΠΑΣΟΚ πέταξε γρήγορα την αντιιμπεριαλιστική προβιά. Η realpolitik επέβαλλε την ευθυγράμμιση με τις ΗΠΑ και την de jure αναγνώριση του Ισραήλ. Ο Αραφάτ, από «σύντροφος των λαϊκών αγώνων», έγινε απλώς ένας ακόμη περιφερειακός παίκτης σε μια παρτίδα που η Αθήνα ήθελε πλέον να παίξει ως δυτικός, συστημικός εταίρος.
Ο Δογματικός Κυνισμός του ΚΚΕ: Η Μόσχα, τα Ταμεία και ο «Χρήσιμος» Εθνικισμός
Για το ΚΚΕ, η σκιά ήταν διαφορετικής φύσης: ήταν η σκιά του δογματισμού και των εξαρτήσεων του Ψυχρού Πολέμου. Η αλληλεγγύη προς την PLO δεν ήταν ποτέ ένα αυθόρμητο συναίσθημα, αλλά μια αυστηρά ενορχηστρωμένη γραμμή που περνούσε μέσα από τα φίλτρα του Κρεμλίνου. Η Σοβιετική Ένωση χρησιμοποιούσε τον Αραφάτ ως πολιορκητικό κριό ενάντια στην αμερικανική επιρροή στη Μέση Ανατολή, και το ΚΚΕ ακολουθούσε τη γεωστρατηγική αυτή ανάγκη κατά γράμμα.
Η σκοτεινή πλευρά αυτής της σχέσης βρισκόταν στην εσωτερική εργαλειοποίηση. Το ΚΚΕ χρησιμοποιούσε το παλαιστινιακό δράμα για να συντηρεί το δικό του αφήγημα περί «ιμπεριαλιστικού μπαμπούλα», κλείνοντας τα μάτια στις εσωτερικές, βαθιά αυταρχικές πρακτικές της Fatah και του ίδιου του Αραφάτ, ο οποίος εξόντωνε τους πολιτικούς του αντιπάλους —συμπεριλαμβανομένων των γνήσιων Παλαιστινίων μαρξιστών— με την ίδια ευκολία που υπέγραφε διακηρύξεις ελευθερίας. Για τον Περισσό, ο Αραφάτ ήταν ένας «χρήσιμος αστός εθνικιστής» όσο εξυπηρετούσε το αντιδυτικό μέτωπο.
Το μεγάλο κραχ του 1993 και η απόρριψη της Συμφωνίας του Όσλο από το ΚΚΕ δεν είχαν να κάνουν μόνο με ιδεολογική καθαρότητα. Ήταν και μια πράξη βαθιάς πολιτικής αμηχανίας. Το κόμμα, έχοντας χάσει το σοβιετικό του στήριγμα μετά το 1991, έβλεπε τον Αραφάτ να «συνθηκολογεί» με τον ταξικό εχθρό. Η σφοδρή κριτική που του ασκήθηκε τότε είχε ταυτόχρονα τον χαρακτήρα μιας ιδεολογικής τιμωρίας. Το ΚΚΕ επέλεξε να θυσιάσει τη ζωντανή, πολιτική σχέση με την Παλαιστινιακή Αρχή στον βωμό της εσωτερικής του περιχαράκωσης, προτιμώντας έναν «προδομένο αγώνα» που ταίριαζε στα εγχειρίδιά του, παρά την οδυνηρή πραγματικότητα ενός ηγέτη που προσπαθούσε να σώσει ό,τι σώζεται στα ερείπια του Ψυχρού Πολέμου.
Πίσω από τους πνιγηρούς καπνούς των συνθημάτων, η ιστορία εκείνης της εποχής ήταν ένα ανατολίτικο παζάρι. Το ΠΑΣΟΚ αντάλλαξε την ασφάλεια και την αραβική διπλωματία με την ανοχή της τρομοκρατίας, και το ΚΚΕ αντάλλαξε την πραγματική ανάλυση της Μέσης Ανατολής με τις δογματικές ανάγκες της δικής του πολιτικής επιβίωσης. Και οι δύο χρησιμοποίησαν την Keffiyeh του Αραφάτ για να καλύψουν τις δικές τους εσωτερικές αντιφάσεις.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου